|
CHIẾCLƯỢC NGÀ
Chúng ta đang sống trong một đất nước hoà bình, được sự dìu dắt, yêu thương củacha mẹ, được đùa vui dưới mái trường đầy ắp tiếng ca. Chúng ta có thể quên đượcchăng những trang sử hào hùng ấy, ngày các lớp cha anh đi trước đã hi sinh cảtính mạng. Máu của các anh đã nhuộm màu phì nhiêu cho đất nước, sự hi sinh tươiđẹp cho thế hệ chúng ta ngày hôm nay. Các anh đã hi sinh cả thể xác lẫn tinhthần, hi sinh cả những hạnh phúc mà lẽ ra các anh phải được hưởng. Chiến tranh,vùng trời của tan thương và chết chóc. Trong mưa bom lửa đạn, trong chất cay xècủa mùi thuốc súng, tình cảm cao đẹp nhất của tình đồng chí đồng đội trào dâng.Những bùi ngùi dấu tận đáy lòng của những người cha lên đường chiến đấu gởi lạiquê hương đứa con thân yêu nhất của mình để rồi trong giờ phút hiếm hoi giữacuộc hành quân nỗi nhớ con không còn dấu được. Tình cảm thiêng liêng ấy càngmãnh liệt hơn trong tác phẩm “Chiếc lược ngà” của nhà văn Nguyễn Quang Sáng.
Nguyễn Quang Sáng sinh năm 1932, quê ở huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang. Trongkháng chiến chống Pháp, ông tham gia bộ đội, hoạt động ở chiến trường Nam Bộ.Từ sau năm 1945, tập kết ra Bắc Nguyễn Quang Sáng bắt đầu viết văn. Những nămchống Mĩ, ông trở về Nam Bộ tham gia kháng chiến và tiếp tục sáng tác văn học.Tác phẩm của Nguyễn Quang Sáng thuộc nhiều thể loại : Truyện ngắn có “Con chimvàng”, “Người quê hương”, “Chiếc lược ngà”, “Người đàn bà đức hạnh”, “Vẽ lạibức tranh xưa”…
Các tiểu thuyết “Đất lửa”, “Mùa gió chướng”, “Dòng sông thơ ấu” được nhiều độcgiả biết đến và đặc biệt là kịch bản phim nổi tiếng “Một thời để nhớ một thờiđể yêu”. Có lẽ vì sinh ra, lớn lên và hoạt động chủ yếu ở chiến trường miền Namnên các tác phẩm của ông hầu như chỉ viết về cuộc sống và con người Nam Bộtrong hai cuộc kháng chiến cũng như sau hoà bình.
“Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng là một truyện ngắn viết về tình phụ tửsâu nặng của cha con ông Sáu sau chiến tranh. Đây là một truỵên ngắn giản dịnhưng chứa đầy sức bất ngờ như ta thường thấy ở văn của Nguyễn Quang Sáng. Đoạntrích SGK đã cho thấy một khoảnh khắc nhỏ mà trong đó có sự cao cả thiêng liêngvề tình phụ tử .
“Chiếc lược ngà ” được viết vào năm 1966khi tác giả hoạt động ở chiến trường Nam Bộ và được đưa vào tập truyện cùngtên. Nội dung văn bản trong SGK là cuộc gặp gỡ của anh Sáu - một người xa nhàđi kháng chiến. Mãi khi con gái lên tám tuổi, anh mới có dịp về thăm nhà, thămcon. Bé Thu - con gái anh không nhận cha , trái lại đã đối xử lạnh nhạt, có lúcvô lễ với cha. Điều đó làm anh Sáu đau lòng, nhưng anh vẫn yêu thương con bằngtình cha con ruột thịt. Sau vài ngày ngắn ngủi sum họp gia đình, anh Sáu phảira đi. Đến lúc ấy Bé Thu bỗng thay đổi thái độ. Em ôm chặt lấy cha không muốncha con phải xa nhau .Mọi người ngỡ ngàng sửng sốt. Thì ra mấy ngày trước donhìn thấy trên mặt anh Sáu có vết sẹo lớn, bé Thu thấy anh không giống cha chụpchung ảnh với mẹ. Nhờ bà ngoại giảng giải, Thu đã hiểu ra mọi chuyện, em cấttiếng gọi “Ba…ba!..” và hẹn “Ba mua cho con một cây lược nghe!”. Ở khu căn cứ,anh Sáu dồn hết tình cảm yêu quí nhớ con vào việc làm một chiếc lược bằng ngàvoi để mang về tặng cô con gái bé bỏng. Nhưng trong một cuộc chiến đấu anh đãngã xuống. Trước lúc nhắm mắt anh còn kịp trao cây lược cho người bạn, gửi vềtận tay cho con. Truyện được viết theo lời kể qua cái nhìn của ông Ba - nhânvật xưng tôi. Tuy đây là một đề tài khá phổ biến trong văn chương nhưng chínhvì thế mà giá trị nhân văn của truyện càng trở nên sâu sắc.
Truyện xoay quanh một kỉ vật đơn sơ mà vô giá ấy là chiếc lược ngà. Nhưng suốtcả câu chuyện, suốt những quãng đời, suốt cả cuộc đời ấy chỉ có một tiếng kêu,một tiếng kêu bình dị và thiêng liêng bậc nhất cõi đời này: tiếng cha!. Câuchuyện “Chiếc lược ngà” đã kể lại thật cảm động về cuộc gặp gỡ và những tìnhcảm của cha con anh Sáu. Hình ảnh anh Sáu đã để lại trong lòng người đọc nỗicảm thông, yêu mến và những ấn tượng sâu sắc.
Cũng như bao người khác anh Sáu đi theo tiếng gọi của quê hương đã lên đườngchiến đấu, để lại người vợ và đứa con thân yêu. Sự xa cách càng làm dâng lêntrong anh nỗi nhớ nhung tha thiết đứa con gái mà khi anh đi nó chưa đầy mộttuổi. Nỗi nhớ ấy đã trở thành niềm khao khát, mơ ước cháy bỏng trong lòng anh.Chính vì vậy mỗi lần vợ lên thăm là một lần anh hỏi “Sao không cho con bé lêncùng ?’’. Không gặp được con anh đành ngắm con qua ảnh vậy … Mặc dầu tấm ảnh đóđã rách nát, cũ kĩ lắm rồi, nhưng anh luôn giữ gìn nó vô cùng cẩn thận, coi nónhư một báu vật. Còn đối với con gái Thu của anh thì sao? Từ nhỏ đến hồi támtuổi nó chỉ được biết ba nó qua ảnh và qua lời kể của bà ngoại và má. Dù đượcsống trong tình yêu thương của mọi người nhưng có lẽ Thu cũng cảm thấy thiếuhụt một tình thương, sự che chở của người cha. Chắc bé Thu từng giờ từng phúttrông chờ ba nó lắm nhỉ? Và tám năm trời là những năm tháng dài đằng đẳng ấycũng làm tăng lên trong lòng hai cha con anh sáu nỗi nhớ nhung, mong chờ, anhSáu ao ước gặp con, còn bé Thu ao ước găp bố.
Thế rồi niềm ao ước ấy đã trở thành hiện thực. Anh Sáu được nghỉ phép. Ngày vềthăm con, trên xuồng mà anh Sáu cứ nôn nao cả người. Anh đang nghĩ tới đứa con,nghĩ tới giây phút hai cha con gặp nhau như thế nào. Những điều ấy choáng hếttâm trí khiến anh không còn biết mình đang ngồi trên xuồng với người bạn. Khixuồng vừa cập bến, anh Sáu đã nhón chân nhảy thót lên bờ. Người bạn đi cùngcũng rất hiểu anh nên không hề trách. Tôi không thể quên được giây phút vô cùngthiêng liêng và trọng đại của anh Sáu, là giây phút người cha mong chờ đứa consẽ chạy tới ôm xiết lấy mình, là bước trở về sau bao xa cách…
Hẳn vì quá xúc động nên lúc ấy anh Sáu đã có những cử chỉ mà ngay cả người bạncủa anh cũng không ngờ tới “giọng anh tập bập run run”, anh dang hai tay chờ đócon và sải những bước dài đến gần con. Tưởng rằng con bé sẽ chạy tới nhào vàolòng anh nhưng không ngờ bỗng nó hét lên “má…má” và bỏ chạy. Tại sao Thu lại cónhững hành động như vậy ? Nó yêu ba nó lắm cơ mà ? Nó mong ba về từng ngày từnggiờ. Vậy mà tất cả đều lật ngược với nó. Ba nó thật đây, sao nó không nhận ?Hành động của con bé khiến anh sững sờ. Bao yêu thương, mong chờ mà anh dồn nénbấy lâu dường như tan biến hết chỉ còn lại trong anh là nỗi đau khổ vô bờ.
Nỗi đau ấy còn dày vò anh trong suốt bangày ở nhà. Ba ngày ở nhà anh Sáu không đi đâu xa mà chỉ quanh quẩn ở nhà chơivới con. Anh muốn dùng lời nói, hành động của mình để bù đắp những mất mát vềtình cảm cho con bé. Dường như anh muốn bằng những cử chỉ và lời nói yêu thươngtràn đầy âu yếm, anh sẽ xoa dịu đi những nghi ngờ, xoá tan những lạnh lùng củacon bé đối với anh. Anh muốn ôm con mà nói rằng: “Ba yêu con nhiều lắm Thu à!”và có lẽ chắc anh cũng mong đứa con gái của mình có thể chạy sà vào lòng màrằng “Con cũng yêu bố nhiều lắm ạ!” thế nhưng không… những gì anh từng mơ ước,từng suy nghĩ, giờ chỉ như giấc mơ không thật bởi chính thái độ của Thu đối vớiba nó. Khi mẹ bảo nó gọi bố vào ăn cơm thì con bé đã nói trổng: “Vô ăn cơm!”.Câu nói của con bé như đánh vào tâm can anh, nhưng anh vẫn ngồi im giả vờ khôngnghe, chờ nó gọi “Ba vô ăn cơm.” Thế nhưng Thu vẫn bướng bỉnh không chịu gọiba, đã vậy còn bực dọc nói mấy câu “Cơm chín rồi!” và “Con kêu rồi mà người takhông nghe”. Đến lúc này anh chỉ biết “nhìn con bé vừa khe khẽ lắc đầu vừacười. Có lẽ vì khổ tâm đến nỗi không khóc được, nên anh phải cười vậy thôi.”Tôi thoáng nghĩ đến cảm xúc lúc này và những câu hỏi xoay quanh anh. Tại saothế nhỉ? Thu làm vậy là sao? Ba nó sao nó không chịu nhận? Nhìn nó tôi như cócảm giác nó cự nự, quyết không chịu gọi ba. Thái độ này thật không đúng vớitình cha con xa cách bấy lâu, hay con bé đang giận ba vẩn vơ gì đó chăng?
Cao trào của câu chuyện càng nâng cao khi nồi cơm sôi, một mình nó bé, khôngthể tự nhấc nồi để chắt nước, nó đã phải cầu cứu đến người lớn. Tình thế khiếnngười đọc ngỡ rằng nó sẽ phải thua không thể “chiến tranh lạnh” được nữa – nóbuộc phải gọi ba để giúp đỡ. Nhưng nó vẫn không chịu cất lên cái tiếng mà ba nómong! Chỉ cần nói lên cái tiếng ba ấy thế thôi, là nó sẽ thoát khỏi thế bí.Nhưng quyết không! Nó vẫn hành động theo sự bướng bỉnh tự mình làm lấy một côngviệc nguy hiểm và quá sức! Nghĩa là nó không chịu nhượng bộ, không chịu thuacuộc. Điều ấy làm cho người cha, người bạn của cha và cả người đọc phải đaulòng. Còn gì đau khổ bằng người cha giàu lòng thương yêu con mà lại bị chínhđứa con ấy chối bỏ!
Dưòng như sự lạnh lùng và bướng bỉnh của bé Thu đã làm tổn thương những tìnhcảm đang trào dâng tha thiết nhất trong lòng ông. Vì quá yêu thương con nên anhSáu không cầm nổi cảm xúc của mình. Trong bữa cơm, cưng con, anh gắp cho nó cáitrứng cá nhưng bất ngờ nó hất tung cái trứng ra khỏi chén cơm. Giận quá, anh đãvung tay đánh và quát nó. Có lẽ việc đánh con bé là nằm ngoài những mong muốncủa ông. Tất cả cũng chỉ là do anh quá yêu thương con. Có thể coi việc bé Thuhết cái trứng ra khỏi chén như một ngoài nổ làm bùng lên những tình cảm mà lâunay anh dồn nén và chất chứa trong lòng.
Nhưng khi ta hiểu ra thì lại thấy rằng : Chính cái hành động đáng ghét ấy lạivô cùng đáng quý. Chính thái độ ngang ngạnh đó lại là biểu hiện tuyệt vời củatình cảm người con dành cho cha. Đơn giản vì lúc bấy giờ trong trí nhớ thơ ngâycủa Thu thì cha em đẹp lắm. Vì bom đạn quân thù, cha mang sẹo trên mặt. Đấy làđiều đau khổ vậy mà nó không hiểu, lại xa lánh khiến cha đau khổ thêm. Cô békhông tin, thậm chí còn ngờ vực, điều đó chứng tỏ cô bé không dễ tin người. Cảbạn của cha, cả mẹ xác nhận là cha nhưng không ai tháo gỡ được thắc mắc thầmkín trong lòng mình thì cô bé vẫn chưa gọi. Nó không đơn thuần là sự bướng bỉnhcủa một cô bé đỏng đảnh, nhiễu sách mà đó là sự kiên định, quyết liệt của mộtngười có lập trường. Đây chính là cái mầm sâu kín sau này làm nên tính cáchcứng cỏi, ngoan cường của cô giao liên giải phóng. Đến khi được bà ngoại giảnggiải về cái thẹo trên má ba, thì Thu mới vỡ lẽ đó thực là ba mình. Hình ảnhngười cha thân yêu trên ảnh, người cha kính mến mà cô ghi sâu trong lòng, đếnlúc ấy mới nhập vào người đang xưng ba có vết thẹo dài đây. Đã vỡ lẽ thì tìnhyêu ba nhân lên gấp bội nhưng … đã muộn rồi. Song đến giây phút cuối cùng,trước khi anh Sáu đi xa thì tình cảm thiêng liêng ấy bỗng cháy bùng lên. Lúc rađi, chân anh ngập ngừng không muốn bứơc. Hẳn rằng anh Sáu muốn ôm con, hôn connhưng sợ nó lại giẫy đạp và bỏ chạy nên anh chỉ đứng đấy nhìn nó với cặp mắttrìu mến xen lẫn buồn rầu. Trong ánh mắt của anh, chất chứa bao yêu thưong màanh muốn trao gởi tới con . “Thôi ba đi nghe con”. Phải chi bé Thu hiểu đượcánh mắt của ba nó, hiểu được tâm trạng của ba nó lúc này nhỉ? Rồi bỗng nó chạyđến kêu thất thanh “Ba…a….a…ba!”. Tiếng kêu như tiếng xé, xé sự im lặng và xécả ruột gan mọi người, nghe thật xót xa. Tiếng kêu bật lên sau bao năm kìm nén,chờ đợi khắc khoải. Đó cũng là cái tiếng ba mà anh Sáu đã chờ đợi suốt tám nămtrời xa con, đã chờ đợi suốt mấy ngày về bên con, ông đã tưởng chẳng thể cònđược nghe thì bất ngờ nó thét lên. Nó vỡ ra còn lòng người đọc thì nghẹn lại.Người cha không cầm nổi nước mắt vì bất ngờ, vì sung sướng, vì thương yêu và vìcả sự éo le của tình cảm nữa. Cùng với cử chỉ “vừa kêu vừa chạy xô tới nhanhnhư một con sóc, nó nhảy thót lên và dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba nó, làn tóctơ sau ót nó dựng đứng lên”. “Vừa ôm chặt lấy cổ ba, nó vừa nói trong tiếngkhóc “Ba…ba…không cho ba đi nữa, ba ở nhà với con”. Nó ôm hôn anh Sáu và “hôncả vết thẹo dài trên má của ba”, biểu hiện một tình yêu ruột thịt nồng nàn củađứa con đối với ba. Và khi nghe anh Sáu nói “Ba đi rồi ba về với con”, cô béhét lên “không”, rồi hai tay xiết chặt cổ, dang cả hai chân quặp chặt lấy ba,đôi vai nhỏ run run! Chắc cô bé khóc. Phải chăng lúc ấy Thu thật sự thấy xótxa, ân hận về lỗi lầm của mình, thật sự thấy xót thương người cha đau khổ? Nómếu máo “Ba về! Ba mua cho con một cây lược nghe ba…”. Tất cả lời nói thể hiệnrõ tính cách của một cô bé bồng bột thơ ngây và chứng tỏ lòng yêu thương vô bờcủa em đối với ba. Thật sâu sắc và cao đẹp biết bao. Có lẽ lúc này bé Thu đãtrở thành một nguời lớn thực sự. Tất cả sự dỗi hờn của bé Thu lúc này đềuchuyển thành lòng yêu thương sâu sắc ba nó. Trong cái ương ngạch, bướng bỉnh,trong cái giận dỗi và cả sự hối hận của Thu, ta vẫn thấy bé thật thơ ngây, thậtđáng yêu. Về phần anh Sáu hạnh phúc đến với anh quá đột ngột khiến cổ anh nghẹnlại. Không kìm được xúc động, anh Sáu đã khóc. Giọt nước mắt của anh là giọtnước mắt của vui sướng, hạnh phúc. Và không muốn cho con thấy mình khóc, anhSáu một tay ôm con một tay rút khăn lau nước mắt rồi hôn lên mái tóc con…Thế làcon bé đã gọi anh bằng ba. Ai có thể ngờ được một người lính đã dày đạn nơichiến trường và quen với cái chết cận kề lại là người vô cùng mềm yểu trongtình cảm cha con. Sau bao năm tháng mong chờ, đau khổ, anh Sáu đã được đón nhậnmột niềm vui vô bờ. Bây giờ anh có thể ra đi với một yên tâm lớn rằng ở quê nhàcó một đứa con gái thân yêu liôn chờ đợi anh, từng giây từng phút mong anh quayvề.
Tình cảm của anh Sáu dành cho bé thu trở nên mãnh liệt hơn, cao cả, thiêngliêng và cảm động hơn bao giờ hết là việc anh tự tay làm chiếc lược nhà cho congái. “Ba về! Ba mua cho con một cái lược nghe ba!”, đó là mong ước đơn sơ củađứa con gái bé bỏng trong giây phút cha con từ biệt. Nhưng đối với người chaấy, đó là mong ước đầu tiên và cũng là duy nhất cho nên nó cứ thôi thúc tronglòng. Kiếm cho con cây lược trở thành bổn phận của người cha, thành tiếng gọicầu khẩn của tình phụ tử trong lòng. Anh bật dậy như bỗng loé lên một sáng kiếnlớn: làm lược cho con bằng ngà voi. Có lẽ không đơn thuần vì ở rừng rú chiếnkhu, anh không thể mua được cây lược nên làm lược từ ngà voi là một cách khắcphục khó khăn. Mà cao hơn thế, sâu hơn thế, ngà voi là thứ quí hiếm - chiếclược cho con của anh phải được làm bằng thứ quý gí ấy. Và anh không muốn mua,mà muốn tự tay mình làm ra. Anh sẽ đặt và trong đấy tất cả tình cha con củamình. Kiếm được ngà voi, mặt anh “hớn hở như một đứa trẻ được quà”. Vậy đấy,khi người ta hoá thành con trẻ lại chính là lúc người ta đang hiện lên cái tưcách người cha cao quý của mình. Rồi anh “ngồi cưa từng chiếc răng lược, thậntrọng tỉ mỉ và khổ công như người thợ bạc ”, “gò lưng tẩn mẩn khắc từng chữ:“Yêu nhớ tặng Thu con của ba”. Anh thường xuyên “lấy cây lược ra ngắm nghía rồimài lên tóc cho cây lược thêm bóng thêm mượt”. Lòng yêu con đã biến người chiếnsĩ trở thành một nghệ nhân - nghệ nhân chỉ sáng tạo ra một tác phẩm duy nhấttrong đời cho nên chiếc lược ngà đã kết tinh trong nó tình phụ tử mộc mạc mà đằmthắm sâu xa, đơn sơ mà kỳ diệu làm sao!
Nhưng ngày ấy đã vĩnh viễn không bao giờđến nữa. Anh không kịp đưa chiếc lược ngà đến tận tay cho con thì người cha ấyđã hi sinh trong một trận đánh lớn của giặc. Nhưng “hình như chỉ có tình chacon là không thể chết được”. Không còn đủ sức trăn trối điều gì, tất cả tàn lựccuối cùng chỉ còn cho anh làm được một việc “đưa tay vào túi, móc cây lược” đưacho người bạn chiến đấu thân thiết và cứ nhìn bạn hồi lâu. Nhưng đó là điềutrăn trối không lời, nó rõ ràng là thiêng liêng hơn cả một lời di chúc, bởi đólà sự uỷ thác, là ước nguyện cuối cùng của người bạn thân, ước nguyện của tìnhphụ tử! Bắt đầu từ giây phút ấy, chiếc lược ngà của tình phụ tử đã biến ngườiđồng đội thành một người cha - người cha thứ hai của cô bé Thu.
Các bạn ạ! Trong những ngày đen tối ấy,người sống phải sống bí mật cũng đã đành một lẽ còn người chết cũng phải chếtbí mật nữa. Mộ của anh không thể đắp cao lên được, vì tìm thấy mồ mã bọn chúngsẽ đào lên và tìm ra dấu vết, cho nên ngôi mộ của anh là ngôi mộ bằng, bằngphẳng như mặt rừng vậy. Bác Ba bạn của anh đã lấy dao khắc vào một gốc cây rừngcạnh chỗ anh nằm làm dấu cho dễ nhớ. Sống như thế và chết như thế hỏi vậy làmsao mà chịu được. Chúng ta buộc phải cầm súng. Và bé Thu không còn là cô béngày xưa nữa mà là một cô giao liên thông minh, quả cảm. Thu đi theo con đườngmà ba cô đã chọn. Thu đi để trả thù cho quê hương, cho cha mình đã bị bọn giặcgiết hại.
Tuy anh Sáu đã hi sinh nhưng câu chuyện vè hai cha con anh sẽ còn sống mãi.Hình ảnh chiếc lược ngà với dòng chữ sẽ mãi là kỉ vật, là nhân chứng về nỗiđau, bi kịch của chiến tranh. Cảm ơn nhà văn Nguyễn Quang Sáng đã khắc hoạ rõnét tâm hồn, tình cảm của anh Sáu và bé Thu. Truyện dẫn người đọc dõi theo sốphận và lòng quả cảm, dõi theo tâm tình của cha con một người chiến sĩ diễn rahàng chục năm trời đi qua hai cuộc chiến tranh. Người còn, người mất nhưng kỉvật, gạch nối giữa cái mất mát và sự tồn tại của chiếc lược ngà vẫn còn đây.Đây là minh chứng đối với chúng ta “cái mất mát lớn nhất mà thiên truyện ngắnđề cập đến là người đã khuất, là tổ ấm gia đình không còn tồn tại trọn vẹntrong thực tại. Đó là tội ác, là những đau thương, mất mát của chiến tranh xâmlược mà các thế hệ bạo tàn gây ra cho chúng ta. Song cái được mà chúng ta nhìnthấy là không có sự bi luỵ xaỷ ra, sức mạnh của lòng căm thù đã biến cô bé Thutrở thành một người chiến sĩ thông minh, dũng cảm, đã gắn bó cuộc đời con ngườicó ít nhiều mất mát xich lại gần nhau để cùng đứng lên viết tiếp bản ca chiếnthắng.
Gấp sách lại, chia tay với ông Ba, câu chuyện về “Chiếc lược ngà” với lời nóicuối cùng của ông - giọng trầm ấm khoan thai - cứ âm vang mãi trong bạn đọcchúng ta, như sự âm vang của một truyện cổ tích. Truyện cổ tích hiện đại đó đãthành công trong việc tạo tình huống truyện, miêu tả tâm lý, tình cảm nhân vậtvà giọng kể nhẹ nhàng, thấm thía truyền cảm. Ông Ba - người kể chuyện – haychính là nhà văn Nguyễn Quang Sáng? Phải là người từng trải sống hết mình vìcông cuộc kháng chiến của quê hương, gắn bó máu thịt với những con người quêhương giàu tình nghĩa, rất nhân hậu mà kiên cường, bất khuất, bất diệt, nhà vănmới nhập được vào các nhân vật, sáng tạo được nhiều hình tượng, chi tiết sinhđộng, bất ngờ, có được giọng văn dung dị và cảm động như vậy. Đồng thời truyệnđã làm sống lại quãng thời gian giữ nước để thông qua đó tác giả muốn người đọcphải suy nghĩ và thấm thía nỗi đau, sự mất mát mà chiến tranh mang đến. Tìnhcảm cha con sâu sắc của cha con ông Sáu đã vượt qua bom đạn của chiến tranh đểngày càng thiêng liêng, ngời sáng và gắn bó chặt chẽ với tình yêu quê hương,đất nước. Qua cuộc đời nhân vật, từ cô bé Thu đến ông Sáu, ông Ba, Nguyễn QuangSáng như muốn nói rẳng trong cuộc kháng chiến gian khổ chống ngoại xâm vừa quacủa dân tộc ta, tình nghĩa con người Việt Nam, nhất là tình cha con, đồng đội,sự gắn bó thế hệ già với thế hệ trẻ, người chết và người sống… mãi mãi bấtdiệt. Như chiếc lược ngà ba tặng lại không bao giờ có thể mất, tình cha con củabé Thu cũng sẽ mãi mãi bất diệt!
|
|